वर्तुळांत पयशें: बँको रीण दिनात तेन्ना रीण मेळोवप

ROSCA आनी संवसारभर तांची लोकप्रियता ह्या विशयाचेर बरयल्ल्या लेखांच्या माळेतलो हो पयलो.

बँकेची गरज नाशिल्ली अर्थीक वेवस्था

धा लोक, धा समान म्हयन्याळी योगदान. एक सामान्य निधी. दर म्हयन्याक एका वांटेकाराक एकठांय केल्ले पयशे मेळटात. रोस्का – एक रोटेटिंग सेव्हिंग्ज अँड क्रेडीट असोसिएशन – अशे तरेन काम करता. वांटेकार आपल्या योगदानाची रक्कम आनी वारंवारता हाचेर आदींच एकमत करतात, मागीर दर एका काळांत एकठांय केल्ली रक्कम आळीपाळीन घेतात. जरी ROSCA हातूंत सगळ्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या व्यक्तींचो आस्पाव आसूं येता, तरी ते चड करून बायलां वापरतात जांकां भांडवल मेळोवपाची चड मर्यादा आसता.

कांय पद्दतींत अर्थीक प्रवेश दिवंक जायना, पूण तातूंतल्यान रीण वा तरल भांडवलाची मागणी उणी जायना. पयले नदरेंत, ROSCA वळखीच्या लोकां मदीं एक मुळावी वेवस्था दिसूं येता, पूण ताची साधेपणा एक म्हत्वाचो अर्थीक हेतू पुराय करता हें सत्य अस्पश्ट करूंक शकता, आनी तें स्पश्ट अर्थीक तर्काचेर आदारीत आसा: एक गट फुडाराचो रोख प्रवाह एकठांय करता आनी काळांतरान एकरकमी प्रवेश वांटून दिता.

ROSCA सारक्यो पद्दती वेगवेगळ्या देशांनी अस्तित्वांत आसात आनी संवसारांत वेगवेगळ्या नांवांनी वळखतात. अस्तंत आफ्रिकेंत टोंटीन, दक्षिण आफ्रिकेंत स्टोकवेल, ईजिप्तांत गामिया आनी मेक्सिकोंत तांडास मेळटात. जरी ही वेवस्था नेमान मान्य केल्ल्या देणग्यांच्या ROSCA तत्वाक पाळो दिता आनी समान निधीची अनुक्रमान वांटणी करता, तरी तांचे नेम, वांगडीपण आनी अतिरिक्त खाशेलपणां आनी कामां वेगवेगळीं आशिल्ल्यान ह्यो संस्था अदलाबदल करपासारक्यो आसनात.

बँक वा पारंपारीक रीण कबलाती बगर लोक एकामेकांक अर्थीक आदार दिवपाक कित्याक तयार आसतात? एक जाप पयशांच्या प्रवेशाकडेन संबंदीत आसा. जो मनीस उण्या व्याजदरांत बँक रीण मेळोवंक शकना ताका ROSCA सामील जावन गटान मान्य केल्ल्या योगदाना वरवीं भांडवल मेळोवपाचो मार्ग दिवंक शकता. पूण हें खर्च-मुक्त रीण ना वा बँकींग उत्पादनाक सार्वत्रिक पर्याय न्हय: हो फायदो खंयच्या क्रमान मेळटा, वांटेकारांची विश्वासार्हता आनी विशिश्ट गटाचे नेम हांचेर आदारून आसता.

जेन्ना बचत सामुहीक अर्थीक आदार जाता

एका अर्थान ROSCA दोन कामां एकठांय करता: जांकां निधी बेगीन मेळटा तांकां अर्थीक संसाधनां बेगीन मेळप आनी जांची पाळी उपरांत येता तांकां शिस्तबद्ध बचत. गटाच्या नेमांचेर आदारून, ड्रॉ, परस्पर कबलाती, भागिदाराच्या गरजांची निकड वा बोली लावन आदेश थारावंक शकता. अर्थशास्त्राचे नदरेंतल्यान ROSCA हो बँक रिणाक पुरायपणान मुक्त पर्याय न्हय. स्पश्टपणान सांगिल्लो व्याजदर ना हाचो अर्थ अर्थीक खर्च ना, असो न्हय. पयले फावट निधी मेळोवपी वांटेकाराक पयलींच पयशे मेळिल्ल्यान ताचो फायदो जाता. निमाणे फावट मेळपी वांटेकाराक चलनफुगवट्याचो धोको आसता आनी गटांतल्या हेर वांगड्यांक डिफॉल्ट जावपाची भिरांत आसता. ROSCA च्या कांय प्रकारांत हो वेळाचो असमतोल बोली वा हेर वाटपाच्या नेमांतल्यान भरून काडटा, पूण अशा यंत्रणेक लागून वेवस्थेचें अर्थशास्त्रूय बदलता.

वांटेकारांची अर्थीक स्थिती एकसारकी नासता. पयशे मेळोवपी बायलेक पयले पयशे स्वता एकठांय केल्ले पयशे पयलींच मेळटात. प्रत्यक्षांत, तिचो बेगीन पयशे हेर वांटेकारांच्या उपरांतच्या योगदानांतल्यान मेळटा. जिची पाळी निमाणी येता ती बायल पयलीं नेमान फारीकणी करता आनी चक्र सोंपतकच ती रक्कम मेळटली.

धा बायलांच्या एका काल्पनिक पंगडाचो विचार करात जंय दर म्हयन्याक दरेक 10,000 रब्बल योगदान दिता. देखून सादारण निधी 100,000 रब्बल आसता. दरेकल्यान वेळार योगदान दिलें आनी चक्र आडखळ करिनासतना फुडें सरलें जाल्यार दर म्हयन्याक एका वांटेकाराक निधी मेळटा. धा म्हयन्यांत दर एका वांटेकाराक तो एक फावट मेळटा.

पयशांचें वेळेचें मोल मतींत घेतकच हो फरक खास करून स्पश्ट जाता. अर्थशास्त्रांतल्यान आमकां खबर आसा की, आयज 100,000 RUB मेळप हें आयच्यान णव म्हयन्यां उपरांत तितलीच रक्कम मेळोवपा सारकें न्हय. अर्थीक परिणामाचेर महागाई, पयशांच्या पर्यायी वापरांतल्यान मेळपी संभाव्य परतावो आनी हेर वांटेकार आपली जापसालदारकी पुराय करपाक अपेशी थारपाची भिरांत हांचो परिणाम जाता.

ह्या सगळ्या गजालींक लागून एक म्हत्वाचो मुद्दो अधोरेखीत जाता तो म्हळ्यार ROSCA स्वता अतिरिक्त अर्थीक संसाधनां तयार करिना. अस्तित्वांत आशिल्ल्या आनी अपेक्षीत योगदानाक तो परतून प्रवेश दिता, तांचो वापर करपाच्या क्रमांत बदल करता. ह्या कारणाक लागून, नव्या भांडवलाचो स्रोत म्हणून न्हय तर सामुहीक अर्थीक आदार आनी परस्पर बचतीची एक यंत्रणा म्हणून ती बरी समजता.

बायलांचो वांटो हो अर्थीक संशोधनाचो विशय कित्याक जालो?

अर्थशास्त्रज्ञ सिवान अँडरसन आनी जीन-मेरी बॅलँड हांणी हाचे आदीं ROSCA वयली अनुभवजन्य म्हायती वापरून सामुहीक बचत आनी घरांतल्या संसाधनांच्या वाटपांची तपासणी केली. [1]

केनियाच्या नैरोबीच्या उण्या येणावळ आशिल्ल्या वाठारांतल्या ROSCA च्या नमुन्यांत चडशा ROSCA मदीं बायलांचो आस्पाव आशिल्लो. स्वताची येणावळ आशिल्ल्या लग्न जाल्ल्यो बायलो खास करून वांटेकारांत चड प्रमाणांत आशिल्ल्यो. ह्या यंत्रणेचें वर्णन "तिच्या घोवान रोखडोच उपभोग घेवपा खातीर केल्ल्या दाव्यापसून तिची बचत राखपाची संद" अशें केलां.

संशोधकांनी कुटुंबा भितर अर्थीक संसाधनांच्या वांटणी संबंदीत एक स्पश्टीकरण सुचयलें: ROSCA हातूंत वांटो घेतल्यार बायलेक तिच्या बचतीचेर नियंत्रण दवरपाक मजत जावंक शकता आनी ते पयशे घरगुती उपभोगाचेर रोखडेच खर्च करचे ह्या मागण्यां पसून तांची राखण जावंक शकता.

ह्या अभ्यासांत अर्थीक उदरगतीच्या साहित्यांत म्हत्वाचो विशय आशिल्ल्या व्यापक अर्थीक प्रस्नांक लेगीत स्पर्श केला: घराब्या भितरल्या संसाधनांचें वाटप. पारंपारीक घरगुती मॉडेलां कुटुंबाक एकूच अर्थीक एकक मानूंक शकतात जी उत्पन्न आनी खर्च हांचे विशीं समन्वयीत निर्णय घेता. विकास अर्थशास्त्रज्ञ आनी हेरांच्या चडांत चड संशोधनांतल्यान अशें दिसून येता की प्रत्यक्षांत घोवा-बायलांचे हीत वेगवेगळे आसूं येतात. तांचे प्राधान्यक्रम वेगवेगळे आसूं येतात, नियोजन क्षितिज आसूं येता आनी ते मेळपी पयशांचेर नियंत्रण दवरूंक शकतात.

अशे परिस्थितींत, ROSCA एक अतिरिक्त हेतू साध्य करूंक शकता: वांटेकारांक फकत बचत करपाक मजत करप न्हय, तर तांच्या उत्पन्नाच्या कांय भागाचेर वैयक्तीक नियंत्रणाक आदार दिवप. पूण अँडरसन आनी बॅलँड हांच्या निश्कर्शाक लागून बायलां ROSCA हातूंत वांटो घेवपाचें एक सार्वत्रिक कारण आसा हाचो पुरावो म्हूण अर्थ लावचो न्हय. ह्या अभ्यासांत एका खाशेल्या नैरोबी नमुन्यांत दिसपी यंत्रणा सोदून काडल्या. हेर देशांनी आनी समाजीक गटांनी ताचो प्रसार जावपा खातीर वेगळी चवकशी करपाची गरज आसा.

विकसनशील देशांनी ROSCA हो एक परत परत येवपी विशय आसा आनी देखून आमी ROSCA आनी ते बायलांक अन्यथा अगम्य अर्थीक मालमत्तेंत प्रवेश करपाक एक चॅनल कशें उपलब्ध करून दितात हाचेर ब्लॉग पोस्टांची माळ उजवाडायतले.

सोंदोर्भ [सुदर]

1. अँडरसन, एस., बालँड, जे.-एम. (2002). द इकॉनॉमिक्स ऑफ रोस्का आनी इंट्राहाऊस रिसोर्स अलोकेशन. द क्वार्टरली जर्नल ऑफ इकॉनॉमिक्स, 117(3), 963-995.
   https://doi.org/10.1162/003355302760193931