September 26, 2026
Ukusebenzisa idatha ukukhomba ababambiqhaza
Ibhalwe ngu Dr. Jeffrey Dickinson
Ingxenye yezimiso eziyinhloko ze-Dollar Scholars isebenzisa ubufakazi ukugqugquzela imikhuba nezinqubomgomo ezisebenza kahle kakhulu. Lokhu kusho ukufaka ulwazi oluvela ocwaningweni lwakamuva olubuyekezwa ngontanga. Kungakhathaliseki ukuthi iyiphi indlela, kuyisihloko esiyinhloko futhi sifundiswa kuzo zonke izinhlelo ze-PhD yezomnotho ukuthi kufanele sisebenzise i-econometrics ukukhomba nokuhlaziya ubudlelwano be-causal. Ukuhlaziya nje ukuxhumana kunikeza ubufakazi obanele noma ukuzethemba ukukhuthaza abenzi bezinqumo nabenzi bezinqubomgomo ukuthi bathathe isinyathelo.
Iqoqo lamathuluzi nezindlela thina ochwepheshe bezomnotho esizisebenzisayo ukukala nokuhlola umthelela wezinguquko emsebenzini, izinguquko zentela, izinguquko emithethweni, izinguquko kwezobuchwepheshe esizibiza ngokuthi ukuhlolwa komthelela, noma ukuhlaziywa kwe-causal. Sikubiza ngokuthi ukuhlaziywa kwe-causal ngoba izazi zezomnotho zikhathazekile ngokuthola ukuthi yiziphi izinto ezibangela ezinye izinto zezomnotho. Isibonelo, ukuhlola ukuthi isibonelelo sezimoto zikagesi sibangele ukwehla kokukhishwa.
I-Dollar Scholars ibambe ikilasi lomuntu siqu e-Alexandria Public Library ebusika obudlule. Sisebenzise lezi zindlela ukusisiza ukuthi sikhombe izindawo eziphumelela kakhulu zokukhuthaza ikilasi lethu le-Dollar Scholars ngamaflaya. Isibonelo, uma amavolontiya e-Dollar Scholars asabalalisa amaflaya eMaryland emicimbini esizoyisingatha eVirginia, lokho kungaba yimali nesikhathi esisetshenziswe kabi. Yini ephumelela kakhulu ukusabalalisa amaflaya nokuqhuba ukufinyelela ezindaweni ezizungeze izindawo lapho sihlela ukusingatha khona amakilasi. Ngomqondo oyinhloko lo ngumbuzo obonakalayo. Kumenzi wenqubomgomo noma umenzi wezinqumo esimweni sethu, umbuzo oyinhloko wawuthi, sibasabalalisa kuphi (futhi nini) amaflaya ukuze sihehe abahlomulayo nababambiqhaza emicimbini yethu ye-Dollar Scholars?
Ukukhomba izindawo eziphumelela kakhulu zokusabalalisa amaflaya, ngakha uhlelo ngisebenzisa idatha ye-2020 US Decennial Census. I-baselayer yemephu inikezwa yi-OpenStreetMaps. Kumabalazwe, inkanyezi enkulu ebomvu yindawo yomtapo wolwazi womphakathi kaCharles E. Beatley. Ngaqala ukwenza imephu yobuningi babantu baseLatino endaweni ethile. Izindawo eziminyene kakhulu ngeLatinos kufanele zinikeze i-bang-for-the-buck engcono lapho kusabalalisa amaflaya. Ngemuva kwalokho ngiphinde ngabeka imephu yezindawo ezinenani eliphakeme lezakhamizi zaseLatino. Lezi yizinto ezimbili ezihlukile. Indawo ingaba nobuningi obukhulu beLatinos ngoba kunokuminyana okuphezulu kwawo wonke umuntu, kepha isilinganiso seLatinos singase sibe phansi. Ngalesi sizathu ngimboze inani lamaLatinos ngaphezulu kwemephu yobuningi beLatino. Bheka lezi ezimbili ezigqagqana esithombeni 3, ukuminyana kweLatinos kubomvu futhi inani lamaLatinos liluhlaza okwesibhakabhaka. Ngakho-ke, izindawo ezinokugqagqana okuphawulekayo ziluhlaza okwesibhakabhaka. Ngokwemigomo yezobuchwepheshe, sikubiza lokhu ukusatshalaliswa ngokuhlanganyela kwe-Latino density kanye nenani lamaLatinos.
Sisebenzisa le ndlela sikwazile ukukhomba izindawo ezimbili eziphawulwe ngenkanyezi. Mina noLeslie savakashela lezo zindawo futhi sasabalalisa amaflaya ezinsukwini ezandulela ikilasi leDollar Scholars. Yize singenalo inani elikhulu labavoti, ngizizwa nginesiqiniseko sokuthi sisebenzise isu elifanele lokukhomba izindawo eziseqhulwini kakhulu zokuqasha. Ngokuqinisekile sizosebenzisa izindlela ezinjengalezi ukuya phambili ukusiza ukugqugquzela ukuhambela okukhulu emakilasini e-Dollar Scholars, nokuthola inani elikhulu ngesikhathi nemali i-Dollar Scholars echitha ekukhuthazeni amakilasi ethu.