Świadomość oszustw i ochrona tożsamości · Lekcja 3 3

Protect Your Identity and Recover If It's Stolen

Step-by-step credit freezes, lesser-known locks such as the IRS IP PIN, and a recovery checklist if someone uses your identity.

  • Około 18 min
  • Pytania quizowe: 5
  • Ostatnia kontrola: Wrzesień 2026
  • Rozwija się: Money Smart for Adults, Module 11: Protecting Your Identity and Other Assets

Części tej lekcji nie zostały jeszcze przetłumaczone na twój język, więc są pokazywane po angielsku.

Czego się nauczysz

  • Choose between a fraud alert and a credit freeze, and freeze your credit for free at all three bureaus.
  • Use an IRS Identity Protection PIN and other lesser-known locks to protect your tax account, phone number, and bank records.
  • Protect your documents, passwords, and accounts with simple everyday habits.
  • Follow the IdentityTheft.gov recovery steps if someone uses your identity.

Jak to się łączy z naszymi zajęciami: Our class covers the warning signs of identity theft and the key steps to respond. This lesson walks you through credit freezes and other free locks step by step, and gives you a recovery checklist and an example with real numbers.

Słowa do poznania

Kradzież tożsamości (Identity theft)
Gdy ktoś używa Twoich danych osobowych, takich jak imię i nazwisko, numer ubezpieczenia społecznego czy ITIN, bez Twojej zgody, aby uzyskać pieniądze, kredyt, pracę lub świadczenia.
Biuro kredytowe (Credit bureau)
Firma, która zbiera informacje o tym, jak korzystasz z kredytu i sprzedaje raporty kredytowe. Trzy ogólnokrajowe biura to Equifax, Experian i TransUnion.
Zamrożenie kredytów (Credit freeze)
Darmowy blok, który uniemożliwia biuru kredytowym udostępnianie Twojego raportu kredytowego nowym pożyczkodawcom, dopóki go nie zniesiesz. Nazywa się to także zamrożeniem bezpieczeństwa.
Ostrzeżenie o oszustwie (Fraud alert)
Darmowa notatka w raporcie kredytowym, która informuje pożyczkodawców, aby sprawdzili Twoją tożsamość przed otwarciem nowego kredytu na Twoje nazwisko.
Pin ochrony tożsamości (IP PIN) (Identity Protection PIN (IP PIN))
6-cyfrowy numer z IRS, który trafia do twojego federalnego zeznania podatkowego. Zapobiega to innym składaniu zeznania z twoim numerem SSN lub ITIN.
Raport o kradzieży tożsamości (Identity Theft Report)
Raport, który tworzysz za darmo na IdentityTheft.gov. Pomaga udowodnić firmom i biurom informacji kredytowej, że ktoś ukradł twoją tożsamość.

Ostrzeżenie o oszustwie czy zamrożenie kredytu?

Złodziej, który posiada Twój numer ubezpieczenia społecznego (SSN), może próbować otworzyć karty kredytowe, pożyczki lub plany telefoniczne na Twoje nazwisko. Dwa darmowe narzędzia utrudniają sprawę. Oba działają przez trzy ogólnokrajowe biura kredytowe: Equifax, Experian i TransUnion.

Porównanie alertów o oszustwie i zamrożenia kredytu
PytanieOstrzeżenie o oszustwieZamrożenie kredytów
Co on robi?Mówi pożyczkodawcom, aby sprawdzili Twoją tożsamość przed otwarciem nowego kredytu na Twoje nazwisko.Uniemożliwia nowym pożyczkodawcom dostęp do Twojego raportu kredytowego, więc większości nowych kredytów nie da się otworzyć.
Ile to kosztuje?NicNic
Jak długo to trwa?1 rok, a potem możesz je przedłużyć. Ofiary kradzieży tożsamości mogą otrzymać rozszerzone powiadomienie o 7 latach.Dopóki go nie podniesiesz.
Gdzie ją umieszczasz?W jednym biurze. To biuro musi powiedzieć pozostałym dwóm.W każdym z trzech biur, jedno po drugim.

Zamrożenie zapewnia silniejszą ochronę i nie wpływa na Twój wynik kredytowy. Możesz otrzymać jednocześnie alert o oszustwie i zamrożenie. Oba dotyczą nowego kredytu. Nie powstrzymują one kogoś przed używaniem karty lub konta, które już posiadasz, więc regularnie sprawdzaj swoje wyciągi.

Zamroź swój kredyt krok po kroku

  1. Poświęć około 30 minut. Miej przygotowany numer SSN, datę urodzenia i aktualny adres.
  2. Wejdź samodzielnie na stronę internetową każdego biura: equifax.com, experian.com i transunion.com. Wpisz adres. Nie używaj linku z e-maila ani SMS-a.
  3. Załóż konto na każdej stronie i odpowiadaj na pytania potwierdzające twoją tożsamość. Możesz także poprosić o zamrożenie przez telefon lub pocztę.
  4. Wybierz darmowe "zamrożenie bezpieczeństwa" lub "zamrożenie kredytu". Nie musisz nic kupować ani rejestrować się w płatnej usłudze. Gdy zapytasz online lub telefonicznie, biuro musi nałożyć zamrożenie w ciągu jednego dnia roboczego.
  5. Zapisz swoje logowanie do konta oraz każdy PIN, który Ci przydzieli biuro. Będziesz potrzebować ich do zdjęcia zamrożenia później.
  6. Powtarzam to w pozostałych dwóch biurach. Zamrożenie tylko w jednym biurze zostawia pozostałe dwa otwarte.

Gdy potrzebujesz kredytu, zdejmij zamrożenie na krótki czas

Zanim złożysz wniosek o pożyczkę, kartę kredytową, mieszkanie lub plan telefoniczny, zapytaj firmę, z jakiego biura korzysta. Następnie znieś zamrożenie w tym biurze na kilka dni lub na wszystkie trzy. Gdy pytasz online lub telefonicznie, biuro musi zdjąć zamrożenie w ciągu godziny. Pocztą może to potrwać do trzech dni roboczych.

Rodzice mogą również bezpłatnie zamrozić kredyt dziecka poniżej 16 roku życia. Niektórzy posiadacze Indywidualny Numer Identyfikacyjny Podatnika (ITIN) mają dane kredytowe, inne nie. Jeśli formularz online prosi o SSN, którego nie posiadasz, zadzwoń do biura telefonicznego lub poproś doradcę kredytowego organizacji non-profit o pomoc.

Dodatkowe zamki, o których większość ludzi nie wie

Pin ochrony tożsamości IRS (IP PIN)

PIN IP to 6-cyfrowy numer, który zapobiega złożeniu federalnego zeznania podatkowego z twoim numerem SSN lub ITIN. To powstrzymuje złodzieja przed złożeniem fałszywego zeznania i pobraniem twojego zwrotu. Każdy, kto ma SSN lub ITIN i może udowodnić, kim jest, może go otrzymać. Jest darmowy i co roku otrzymujesz nowy numer. Gdy już go masz, używaj go w każdym federalnym zeznaniu podatkowym.

  • Najszybszy sposób na uzyskanie takiego konta to online, przez konto IRS na irs.gov/ippin.
  • Jeśli nie możesz udowodnić, kim jesteś online, możesz skorzystać z formularza IRS 15227, jeśli Twój dochód jest poniżej limitu, lub umówić się na wizytę w Centrum Pomocy Podatnikom IRS.
  • IRS nigdy nie zadzwoni, nie wyśle maila ani SMS-a z prośbą o PIN IP. Każdy, kto o to poprosi, jest oszustem.

PIN do konta telefonu

Banki i aplikacje często wysyłają kody na Twój telefon. Złodziej, który przenosi twój numer telefonu na swój telefon, otrzymuje te kody. Poproś operatora o dodanie kodu PIN lub dostępu do Twojego konta oraz zapytaj o blokadę, która uniemożliwia przeniesienie numeru na inny telefon lub firmę. Jeśli Twój telefon nagle stracił zasięg bez wyraźnego powodu, natychmiast zadzwoń do firmy telefonicznej z innego telefonu.

Zamrożenie w ChexSystems

Wiele banków i unii kredytowych sprawdza nowych klientów w ChexSystems, firmie raportującej konsumenckie. Zamrożenie bezpieczeństwa tam pomaga powstrzymać kogoś przed otwarciem konta bankowego na Twoje nazwisko. Poproś o to chexsystems.com, telefonicznie lub pocztą.

Wskazówka

Everyday habits that protect you

  • Keep your Social Security card, ITIN letter, and passport at home in a safe place. Do not carry them in your wallet.
  • Shred bank statements, medical bills, and credit offers before you throw them away. To get fewer credit offers, opt out at optoutprescreen.com or 1-888-567-8688.
  • When someone asks for your SSN or ITIN, ask why they need it and how they will protect it. Employers, banks, and tax preparers usually do need it. Many other businesses do not.
  • Use a long password or passphrase of at least 15 characters, and a different one for each important account.
  • Turn on two-step verification for your email, bank, and payment apps. After your password, the site also asks for a code, usually sent to your phone or shown in an app, so a thief who has only your password cannot get in. Look for it in each account's security settings.
  • Check your credit reports for free every week at AnnualCreditReport.com.

Jeśli się pojawi: Twój plan zdrowienia

Sygnały ostrzegawcze to opłaty lub rachunki, których nie rozpoznajesz, dzwoniące windykatory dotyczące długów, które nie należą do Ciebie, konta w raporcie kredytowym, których nie otworzyliście, oraz zwykłe rachunki, które przestają przychodzić. Działajcie tego samego dnia. IdentityTheft.gov przedstawia następujące kroki:

  1. Zadzwoń do firm, w których doszło do oszustwa. Poproś o wydział ds. oszustw. Poproś ich o zamknięcie lub zamrożenie kont. Zmień hasła i PIN.
  2. Umieść bezpłatne powiadomienie o oszustwie w jednym biurze kredytowym. Musi ono informować pozostałe dwa. Następnie pobierz darmowe raporty kredytowe na AnnualCreditReport.com i sprawdź coś, czego nie rozpoznajesz.
  3. Zgłoś to do FTC pod numerem IdentityTheft.gov (po hiszpańsku o RobodeIdentidad.gov) lub dzwoniąc pod numer 1-877-438-4338. Aby zgłosić w innym języku, zadzwoń i naciśnij 3. Otrzymasz zgłoszenie kradzieży tożsamości oraz osobisty plan odzyskiwania.
  4. Złóż zawiadomienie na policję, jeśli potrzebujesz. Zrób to, jeśli wiesz coś o złodzieju lub jeśli firma prosi o raport policyjny. Poproś policję o kopię.
  5. Napraw szkody. Użyj raportu o kradzieży tożsamości, aby zamknąć nowe konta otwarte na swoje nazwisko, usunąć fałszywe opłaty i poprawić raporty kredytowe.
  6. Chroń się na dłuższą metę. Pomyśl o 7-letnim przedłużonym ostrzeżeniu o oszustwie lub zamrożeniu kredytu, a także o PIN-ie IP, jeśli Twój SSN lub ITIN zostały zabrane.

"Dzień dobry. Nazywam się [twoje imię]. Ktoś ukradł moją tożsamość i założył konto w twojej firmie na moje nazwisko. Numer konta to [numer, jeśli go znasz]. Nie otworzyłem tego konta ani nie dokonywałem tych opłat. Proszę zamknąć konto, usunąć opłaty i wysłać mi list, który to potwierdza. Mam zgłoszenie o kradzieży tożsamości od IdentityTheft.gov. Jak się pan nazywa?"

Przy każdej rozmowie zapisz datę, imię i nazwisko oraz to, co powiedziała. Wyślij kopie dokumentów i zachowaj oryginały.

Przykład

Dlaczego szybkie zgłaszanie ma znaczenie: skradziona karta debetowa

Kwame mieszka w Silver Spring. W piątkowy wieczór jego portfel zostaje skradziony. Do sobotniego poranka złodziej wydał 900 dolarów kartą debetową. Zgodnie z prawem federalnym najwięcej, co Kwame może stracić, zależy od tego, jak szybko zgłosi to do banku.

Najwięcej, co Kwame może stracić na 900 dolarów skradzionych kart debetowych
Gdy Kwame zgłasza kartęNajwięcej, co może stracić
Zanim złodziej użyje karty$0
W ciągu dwóch dni roboczych od momentu, gdy się dowiedział, że zniknęło50 dolarów
Po 2 dniach roboczych, ale w ciągu 60 dni od wysłania wyciągu bankowegoDo 500 dolarów
Ponad 60 dni po wysłaniu jego oświadczeniaWszystkie zajęte pieniądze, a być może jeszcze więcej
Pieniądze chroni, raportując w sobotę, zamiast czekać zbyt długo850 dolarów

$900 − $50 = $850

Za zgubioną lub skradzioną kartę kredytową możesz być winien najwyżej 50 dolarów. Jeśli skradziono tylko numer karty i nadal masz kartę, nie ponosisz odpowiedzialności za opłaty, których nie dokonałeś.

Kradzież tożsamości podatkowej i medycznej

Kradzież tożsamości podatkowej

Znaki to: Twoje elektronicznie złożone zeznanie podatkowe zostaje odrzucone, ponieważ zeznanie zostało już złożone z numerem SSN lub ITIN, list IRS dotyczący zeznania, którego nie złożyłeś, albo formularz W-2 lub 1099 od pracodawcy, dla którego nigdy nie pracowałeś.

  • Jeśli otrzymasz list od IRS, upewnij się, że jest prawdziwy, a następnie postępuj zgodnie z instrukcjami.
  • Jeśli Twoje zeznanie złożone elektronicznie zostanie odrzucone, ponieważ zeznanie zostało już złożone z Twoim numerem, może być konieczne złożenie zeznania na papierze. IRS zaleca kontynuowanie składania i płacenia podatków jak zwykle.
  • Możesz też potrzebować formularza 14039, Oświadczenie o kradzieży tożsamości. IRS mówi, żeby nie składać tego, jeśli IRS już wysłał ci list dotyczący problemu.
  • Uzyskaj bezpłatną pomoc na stronie podatkowej VITA (zobacz naszą lekcję o bezpłatnym składaniu deklaracji) lub zadzwoń na linię IRS ds. kradzieży tożsamości pod numer 800-908-4490.

Kradzież tożsamości medycznej

Znaki to: rachunek za opiekę medyczną, której nie otrzymałeś, windykator dzwoni w sprawie rachunku medycznego, który nie należy do Ciebie, dług medyczny w raporcie kredytowym, którego nie rozpoznajesz, lub zawiadomienie od ubezpieczyciela zdrowotnego, że osiągnąłeś limit świadczeń.

Co zrobić: poproś każdego lekarza o kopię swojej dokumentacji medycznej i rachunków oraz poinformuj lekarza o ewentualnych błędach w pisemnym zakresie. Sprawdź swoje raporty kredytowe i zgłoś kradzież na IdentityTheft.gov.

Uważaj

Nie płać za ochronę, która jest darmowa

Niektóre firmy pobierają miesięczną opłatę za "ochronę tożsamości". Najważniejsze narzędzia są darmowe: zamrożenie kredytu, alerty o oszustwach, cotygodniowe raporty kredytowe, pin IP IRS oraz plan odzyskiwania na IdentityTheft.gov.

Zwracaj też uwagę na dzwoniących, którzy twierdzą, że są z FTC, IRS lub twojego banku i że twoja tożsamość została skradziona, a potem poproś o numer SSN lub powiedz, żebyś przeniósł pieniądze. Rozłącz się i zadzwoń ponownie pod numer, który znajdziesz. Zobacz naszą lekcję o wykrywaniu oszustw.

Kluczowe wnioski

  • A credit freeze is free, does not hurt your credit score, and lasts until you lift it. You must place it at each of the three bureaus.
  • When you need credit or an apartment, you can lift a freeze online or by phone, and the bureau must do it within one hour.
  • An IRS IP PIN keeps others from filing a tax return with your SSN or ITIN. It is free, and you get a new one every year.
  • If your identity is stolen, go to IdentityTheft.gov (RobodeIdentidad.gov in Spanish) for a free report and a recovery plan.
  • Report a lost or stolen debit card right away. The sooner you report, the less you can lose.

Sprawdź swoje rozumienie

Odpowiedz na pytania, a następnie wybierz Sprawdź moje odpowiedzi. Zdobądź 4 5 poprawnie, aby ukończyć tę lekcję. To jest praktyka: nie ma limitu czasu i nie zachowujemy twoich odpowiedzi.

Pytanie 1 5 Joseph nie planuje w tym roku ubiegać się o żadne pożyczki ani karty kredytowe. Chce mieć najsilniejszą bezpłatną ochronę przed otwarciem nowego kredytu na jego nazwisko. Co powinien zrobić?
Pytanie 2 5 Które stwierdzenie dotyczące PIN-u IRS Identity Protection (IP PIN) jest poprawne?
Pytanie 3 5 Luis znajduje kartę kredytową w swoim raporcie kredytowym, której nigdy nie otworzył. Co powinien zrobić najpierw?
Pytanie 4 5 Karta debetowa Kwame'a zostaje skradziona, a złodziej wydaje na nią 900 dolarów. Kwame zgłasza to do swojego banku następnego dnia, w ciągu 2 dni roboczych. Według prawa federalnego, ile najwięcej może stracić?
Pytanie 5 5 Grace próbuje złożyć zeznanie podatkowe elektronicznie. Zostaje odrzucone, ponieważ zeznanie zostało już złożone na jej ITIN. Jaki jest najlepszy następny krok?

Idź dalej

Zaufane strony, na których możesz dowiedzieć się więcej. Te linki prowadzą do innych stron, których Dollar Scholars nie prowadzi.

Ta lekcja dotyczy ogólnej edukacji finansowej, a nie porady prawnej, podatkowej czy finansowej. Zasady i kwoty się zmieniają, więc sprawdź ważne dane w oficjalnym źródle.