Lajan Fondasyon: Plan, Track, ak Save · Leson 1 nan 2

Build a Spending Plan That Fits Your Real Life

A step-by-step monthly plan for a sample DC-area household, including tips, cash work, uneven paychecks, and money sent to family.

  • Sou 15 min
  • Kesyon egzamen: 5
  • Dènye tcheke: September 2026
  • Bati sou: Money Smart for Adults, Module 3: Your Income and Expenses, and Module 4: Your Spending and Saving Plan

Pati nan leson sa a yo pa tradui nan lang ou ankò, kidonk yo montre nan lang angle.

Kisa w pral aprann

  • Build a monthly spending and saving plan from your own income and bills, step by step.
  • Plan around income that changes, such as tips, gig apps, cash work, or seasonal jobs.
  • Include money you send or give to family as a planned expense instead of a surprise.
  • Adjust the plan in a month with extra money and in a month with less.

Ki jan sa konekte ak klas nou yo: Our class covers tracking your income and expenses and making a first spending plan. This lesson shows a full plan for a DC-area worker whose pay changes, and a simple way to plan for months with extra money and months with less.

Mo pou konnen

Plan depans (Spending plan)
Yon plan pou ki jan ou pral itilize lajan an ou espere jwenn chak mwa, ki gen ladan bòdwo, ekonomi ak depanse. Li rele tou bidjè.
Pran kay peye (Take-home pay)
Lajan an ou aktyèlman jwenn apre taks ak lòt dediksyon soti nan salè ou.
Revni iregilye (Irregular income)
Revni ki chanje de semèn nan semèn oswa mwa nan mwa, tankou konsèy, salè app gig, travay lajan kach, oswa travay sezon.
Mwa debaz (Baseline month)
Pi ba mwa tipik ou nan revni Ou bati plan depans ou sou kantite lajan sa a pou bòdwo ou yo kouvri nan pifò mwa.
Obligasyon (Obligation)
Yon peman ou pwomèt yon moun, tankou yon peman prè, yon sipò pou timoun, lajan ou te pwomèt fanmi ou, oswa taks ou pral dwe.
Kont bòdwo (Bills account)
Yon kont apa, oswa yon anvlòp si ou itilize lajan kach, ki kenbe lajan sèlman pou bòdwo fiks chak mwa jiskaske yo merite.
Frè pou souvolo (Overdraft fee)
Yon frè yon bank oswa yon klib kredi ka chaje lè ou peye pou yon bagay ki gen plis lajan pase sa ou genyen sou kont ou.
APR (pousantaj pousantaj anyèl) (APR (annual percentage rate))
Pri a chak ane nan prete lajan, ki gen ladan enterè ak pifò frè, yo montre kòm yon pousan.

Start with your baseline month

A spending plan shows how you will use the money you expect to get each month. The first step is to list your income and your expenses. The hard part comes when your income changes. Tips, gig apps, cash jobs, and seasonal work can make every month different.

The answer is to plan on a baseline month. This is your lowest typical month of income. It is not your best month, and it is not your average. If you plan on your average, some months will not have enough money for your bills. If you plan on your lowest typical month, your bills are covered in most months, and you decide ahead of time what to do with any extra.

  1. Find your income for the last 6 to 12 months. Use pay stubs, bank statements, earnings reports from your apps, or a notebook where you write down cash.
  2. Count only take-home pay: the money you get after taxes and other deductions.
  3. Find your lowest month. That is your baseline. If that month was very unusual (for example, you were sick for three weeks), use your second-lowest month.
  4. No records yet? Write down every dollar you get for the next four weeks, including cash. Start with that amount, and update it as you learn more.

Egzanp

Plan Carlos pou yon mwa debaz

Carlos ap viv nan Langley Park, Maryland, ak pataje yon apatman de-chanm ak kouzen l 'yo. Li se yon kwit manje liy nan yon restoran nan Columbia Heights, nan DC, epi li peye chak de semèn. Li tou jwenn konsèy ak nan kèk wikenn li pentire apatman pou lajan kach. Chak mwa li voye lajan bay manman l 'nan El Salvador.

Revni Carlos nan yon mwa debaz
RevniKantite lajan
De chèk salè soti nan restoran an (pran-kay peye)$ 1,800
Konsèy (pi ba mwa tipik)$ 300
Travay penti lajan kach (pi ba mwa tipik)$ 300
Revni debaz$2,400
Plan depans chak mwa Carlos la
KaliteKi sa li ye pouKantite lajan
BeouinLwe (mwatye li)$1,050
BeouinElektrisite ak entènèt (mwatye li)$ 85
BeouinEpisri ak atik nan kay la$ 380
BeouinMetro ak otobis$ 110
BeouinTelefòn$ 45
BeouinRad, koupe cheve ak medikaman$ 70
ObligasyonLajan pou manman l ', plis frè transfè a$ 210
ObligasyonPeman kat kredi$ 50
ObligasyonMete sou kote pou taks sou travay lajan kach (20% nan $300)$ 60
EkonomiFon Ijans$ 100
EkonomiDepans chak ane (asirans lokatè a, kado)$ 40
VleManje soti ak plezi ak zanmi$ 130
VleSèvis difizyon$ 15
SiplemantèSiplemantè pou supriz$ 55
Total$2,400

$2,400 revni − $2,400 planifye = $0 rete pou planifye

Chak dola kounye a gen yon plas Ekonomi ak siplemantè a pou supriz yo se yon pati nan plan an tou.

Bezwen, obligasyon, ekonomi ak vle

Triye depans ou yo ede ou deside kisa pou pwoteje ak sa pou koupe lè lajan ba.

Bezwen yo
Bagay ou dwe genyen pou w viv ak travay: lojman, sèvis piblik, manje, mwayen pou w al travay, telefòn ak medikaman de baz.
Obligasyon yo
Peman ou pwomèt yon moun: peman prè ak kat kredi, sipò timoun, lajan ou te pwomèt fanmi ou, ak taks ou pral dwe.
Ekonomi
Lajan pou ijans, objektif ak depans ki vini yon fwa oswa de fwa nan yon ane, tankou asirans lokatè a oswa kado. Mete l 'nan plan an tankou yon bòdwo, kidonk li pa kite pou dènye.
Vle
Bagay ki fè lavi pi bon, men ke ou ka fè san yo pa pou yon ti tan: manje deyò, nouvo rad, difizyon ak vwayaj.

Lajan pou fanmi se yon obligasyon. Si fanmi ou depann sou ou chak mwa, planifye lajan sa a chak mwa, menm jan ak yon bòdwo, epi enkli frè transfè a. Lè sa a, li se pa janm yon sipriz Pou bese frè a, konpare sèvis anvan ou voye. Wè leson an sou voye lajan aletranje.

Depi 1 janvye 2026, yon taks federal 1% aplike lè ou peye pou yon transfè lajan nan yon lòt peyi avèk lajan kach, yon manda postal oswa yon chèk kesye. Sou $200, sa se $2. Taks la pa aplike lè ou peye nan yon kont bank oswa nan yon kont kredi oswa avèk yon kat debi.

Travay lajan kach bezwen yon liy taks Si salè nèt ou nan travay pou tèt ou, ki gen ladan travay lajan kach, se $ 400 oswa plis nan yon ane, ou jeneralman dwe taks sou tèt ou-travay nan 15.3% sou pifò nan yo, ak taks sou revni ka aplike tou. Carlos mete sou kote 20% nan lajan kach li yo, men sa se sèlman yon egzanp. Lè ou ranpli, èd taks gratis ki sòti nan yon sit VITA ka montre w konbyen lajan ou dwe, kidonk, ou ka chwazi yon kantite lajan pi bon pou ane pwochèn. Gade leson an sou taks pou gig ak travay lajan kach

Egzanp

Yon mwa ak lajan siplemantè, ak yon mwa ak mwens

Lè lajan siplemantè vini nan

Carlos deside devan tan ki kote lajan siplemantè ale. Nan mwa Oktòb, konsèy li yo te $ 600 ak penti peye $ 500. Sa se $ 500 plis pase mwa debaz li.

Ki kote Carlos mete $ 500 nan revni siplemantè
EtapKantite lajan
Premyèman: taks sou travay lajan kach siplemantè (20% nan $200 siplemantè a)$ 40
Fon ijans (mwatye nan sa ki rete)$ 230
Peman siplemantè sou kat kredi li (yon trimès)$ 115
Vle (yon ka)$ 115
Total revni siplemantè$ 500

Lè yon mwa pote mwens

Nan mwa janvye, restoran an pa t 'okipe. Konsèy yo te sèlman $ 150 e pa te gen okenn travay penti. Carlos te gen $ 450 mwens pase mwa debaz li. Li swiv plan li, nan lòd sa a:

  1. Koupe vle pou mwa a: $ 145
  2. Sèvi ak siplemantè a pou supriz: $ 55
  3. Pa gen travay lajan kach vle di pa gen okenn taks pou mete sou kote mwa sa a: $60.
  4. Poz ekonomize pou ijans ak depans chak ane pou yon mwa: $ 140
  5. Pran dènye $ 50 nan bòdwo li kont rezèv, epi mete l 'tounen mwa kap vini an.

$145 + $55 + $60 + $140 + $50 = $450

Carlos pa t 'manyen lwaye, sèvis piblik, manje, oswa lajan an manman l 'depann sou. Si ou pa ka peye yon bòdwo nan plen, rele konpayi an anvan dat la epi mande sou yon plan peman.

Sèvi ak yon kont bòdwo lè peman monte ak desann

Yon kont bòdwo se yon dezyèm kont, oswa yon anvlòp si ou itilize lajan kach ki kenbe lajan sèlman pou bòdwo fiks yo. Bòdwo fiks yo se menm kantite lajan chak mwa. Lè peman an antre nan diferan moman ak nan montan diferan, yon kont bòdwo kenbe lajan bòdwo a an sekirite jiska dat limit la.

  1. Mete bòdwo fiks chak mwa ou yo. Pou Carlos: lwaye $1,050, elektrisite ak entènèt $85, telefòn $45, kat kredi $50, ak lajan pou manman l $210. Total: $1,440.
  2. Divize pa kantite chèk salè ou jwenn nan pifò mwa. Carlos vin de: $ 1,440 ÷ 2 = $ 720 nan chak chèk salè
  3. Sou payday, deplase sa montan pou kont bòdwo a touswit. Anpil bank ak inyon kredi kite ou mete sa a kanpe pou li rive poukont li.
  4. Peye bòdwo sèlman nan kont bòdwo a. Sèvi ak lòt kont ou, plis pourboire ak travay lajan kach, pou fè pwovizyon, Metro ak depans chak jou.
  5. Bati yon rezèv kòmanse: eseye kenbe yon semèn siplemantè nan bòdwo lajan nan kont bòdwo a.

Peye chak de semèn? Nan pifò ane, de mwa gen twa jou peman. Pa konte twazyèm chèk salè a nan liy debaz ou. Sèvi ak li pou konstwi bòdwo ou rezèv oswa fon ijans ou.

Peye nan lajan kach? Depoze li le pli vit ke ou kapab. Lajan nan yon kont asirans se pi an sekirite pase lajan kach nan kay la, ak depo ba ou yon dosye sou revni ou. Gen kèk bank ak inyon kredi louvri kont ak yon ITIN oswa yon paspò. Gade leson an sou ouvèti yon kont labank, menm san yo pa yon nimewo Sekirite Sosyal.

Atansyon

Pyèj lè lajan ba

Lè yon mwa pote nan mwens, òf lajan-vit ka sanble èd. Anpil nan yo pran lajan nan mwa pwochèn.

  • Planifikasyon sou pi bon mwa ou Yon plan bati sou yon gwo mwa echwe nan yon mwa nòmal Sèvi ak debaz ou
  • Frè Découvert Si w depanse plis pase balans ou, bank ou kapab fè yon frè pou chak achte. Tcheke balans ou anvan ou peye epi mande bank ou kòman frè yo ap travay.
  • Paycheck avans apps Gen kèk apps chaje yon frè pou livrezon rapid oswa mande pou yon "pourboire". Ti frè sou ti avans ka egal a yon APR trè wo. Avans la tou soti nan chèk salè pwochen ou, se konsa pwochen peryòd peman ou kòmanse ak mwens.
  • Sou entènèt payday prè DC ak Maryland limite enterè sou pifò ti prè ak Virginia limite pri a nan prè kout tèm. Men, san lisans pretè sou entènèt toujou ofri prè ak frè trè wo Wè leson sou prè pri segondè

Konsèy

10 minit ou chak semèn chèk

Chwazi menm jou a chak semèn, pou egzanp Dimanch swa, epi mete yon rapèl sou telefòn ou. Lè sa a, tcheke senk bagay sa yo:

  • Ekri tout lajan ki te vini nan semèn sa a, ki gen ladan pourboire ak lajan kach.
  • Gade sa ou te depanse. Sèvi ak resi, app bankè ou, oswa yon kaye pou lajan kach.
  • Konpare ak plan ou Ki liy yo sou? Ki anba?
  • Gade bòdwo yo dwe nan de semèn kap vini yo. Èske gen ase nan kont bòdwo a?
  • Chwazi yon ti chanjman pou semèn pwochèn, si ou bezwen youn.

Plan an pa dwe pafè. Objektif la se wè pwoblèm bonè, pandan gen tan pou ranje yo.

Pi ba pri ak èd gratis tou pre ou

Lift Metro Si ou jwenn benefis manje SNAP soti nan DC, Maryland, oswa Virginia, ou ka enskri nan Metro Lift epi peye mwatye pri pou vwayaj Metrobus ak Metrorail. Rabè a pa aplike nan pas yo oswa nan otobis konte tankou TheBus ak Ride On. Si Carlos te resevwa SNAP ak tout vwayaj li yo te sou Metrobus ak Metrorail, $110 li yon mwa ta ka tonbe a apeprè $55.

Ede ak plan ou Yon antrenè finansye ka ede w bati premye plan ou epi kontinye itilize li. Gwoup lokal sa yo ka ede:

  • DC, Maryland, ak Vijini: Sant Devlopman Ekonomik Latino a (LEDC) ofri gratis yon sèl-a-youn finansyè antrenè nan lang angle ak panyòl. Rele 202-540-7400
  • DC: Biwo gouvènman DC a nan Otonifikasyon Finansye ak Edikasyon kouri pwogram edikasyon finansye, ki gen ladan Finansyèman Fit DC.
  • Maryland: Kanpay CASH Maryland la konekte rezidan Maryland yo ak antrenè finansye gratis.
  • Nò Virginia: Britepaths ofri antrenè finansye gratis. Rele 703-704-6101

Takeaways kle

  • Build your plan on your lowest typical month of income, not on your best month or your average.
  • Put money for family, savings, and taxes on cash work into the plan like bills, so they are never a surprise.
  • Decide ahead of time where extra money goes, and what you will cut first when a month brings in less.
  • A separate bills account keeps money for fixed bills safe until the due date.
  • A 10-minute check-in each week helps you find problems while there is still time to fix them.

Tcheke konpreyansyon ou

Reponn kesyon yo, lè sa a, chwazi Tcheke repons mwen yo. Jwenn 4 nan 5 dwa pou konplete leson sa a. Sa a se pratik: pa gen okenn limit tan, epi nou pa kenbe repons ou yo.

Kesyon 1 5 Fatima kondwi pou yon aplikasyon livrezon nan DC Apre depans, li te touche $ 1,900, $ 2,600, $ 2,100, $ 3,000, $ 2,000 ak $ 2,400 nan sis dènye mwa yo. Ki kantite lajan li ta dwe itilize kòm mwa debaz li?
Kesyon 2 5 Carlos te pwomèt li voye manman l 'nan El Salvador $ 200 chak mwa e li depann sou li pou peye lwaye li. Ki kote lajan sa a fè pati plan depans li?
Kesyon 3 5 Nan mwa janvye, revni Carlos a se $ 450 mwens pase mwa debaz li paske restoran an pa okipe. Apre plan li, kisa li ta dwe fè an premye?
Kesyon 4 5 Poukisa Carlos deplase $ 720 soti nan chak chèk salè nan yon kont bòdwo separe nan payday?
Kesyon 5 5 Sipoze Carlos peye lajan kach nan yon magazen transfè lajan pou voye $200 bay manman li nan El Salvadò. Depi 1 janvye 2026, ki taks federal aplike sou transfè sa a?

Ale pi lwen

Sit entènèt ou fè konfyans kote ou ka aprann plis Lyen sa yo ale nan lòt sit entènèt ke Dollar Scholars pa kouri

Leson sa a se edikasyon finansye jeneral, pa legal, taks oswa konsèy finansye. Règ yo ak kantite lajan chanje, se konsa tcheke nimewo enpòtan yo ak yon sous ofisyèl