Laghachi na posts niile

Ọktoba 7, 2026

Enweghị ntụkwasị obi na agụmakwụkwọ ego

Edemede site na Dr. Jeffrey Dickinson

Enweghị ntụkwasị obi na agụmakwụkwọ ego
Ọdịiche ntụkwasị obi
Ụmụ agbọghọna-eto eto na-eto e

PISA 2022 · Ntụkwasị obi ego · Usoro agụmakwụkwọ 20 · Ụmụaka dị afọ 15

Nkà ndị yiri ya. Obere ntụkwasị obi.

Ọbụna mgbe ụmụ agbọghọ na-eto eto na-agụ ego nke ukwuu, ntụkwasị obi ha banyere ihe metụtara ego na ego dị ala. N'ime usoro agụmakwụkwọ 20 nke sonyere na nyocha agụmakwụkwọ ego nke PISA[1, p. 16], ụmụ agbọghọ na-eto eto dị afọ 15 na-akọ obere ntụkwasị obi karịa ụmụ okorobịa n'ijikwa ihe gbasara ego kwa ụbọchị: ịkwụ ụgwọ, ịgụ nkwupụta ụlọ akụ, ịghọta nkwekọrịta. Peeji a na-eleba anya na ọdịiche ahụ naanị: olee oke ọdịiche dị na ntụkwasị obi, olee otu o si metụta njirimara ndị ọzọ, oleekwa otu ọdịiche ntụkwasị obi si ele anya n'etiti mba ndị bara ọgaranya na ndị dara ogbenye?

    Olee otú nnukwu, na ebee ka

    Usoro ọ bụla, otu ntụziaka

    Nyocha nke PISA banyere ịnagide ihe gbasara ego ọdịnala na-achikota etu ụmụ akwụkwọ si eche banyere ọrụ isii[1, p. 171][2, p. 405]. Ná nkezi n'ofe usoro 20, ụmụ okorobịa nwere obi ike ma ọ bụ nwee obi ike banyere 53% nke ọrụ isii na ụmụ agbọghọ banyere 40%, ọdịiche nke 12.3 pasent[7]. PISA jụkwara maka ọrụ ise dị iche iche emere na ekwentị ma ọ bụ kọmputa, dị ka ịnyefe ego, ịkwụ ụgwọ site na ekwentị ma ọ bụ idebe nkọwa ịkwụ ụgwọ nchekwa. N'ụzọ na-akpali mmasị, ụmụ agbọghọ na-enwe obi ike banyere ọrụ dijitalụ karịa ihe ndị kwa ụbọchị: ha ji n'aka na 58% n'ime ha, ma e jiri ya tụnyere 40% nke ụmụ agbọghọ na-enwe obi ike na ọrụ isii kwa ụbọchị. Ndị na-eto eto na-enwekwu obi ike banyere ọrụ dijitalụ (65%), yabụ ọdịiche ahụ pere mpe, na isi 6.8, mana ọ naghị emechi; ụmụ okorobịa ka nwere obi ike na 15 nke usoro 20 [7].

    N'ezie, ọ dịghị akụkọ m nyochara metụtara akụnụba dị mfe: n'etiti ụmụ akwụkwọ ndị nọdụrụ ule ahụ, ụmụ agbọghọ na-eto eto na-enweta akara dị elu karịa ụmụ okorobịa na agụmakwụkwọ ego na usoro atọ: Bulgaria, Malaysia na United Arab Emirates. Ndị na-eto eto ka nwere obi ike na atọ ahụ, ọ bụ ezie na na Malaysia ọdịiche ntụkwasị obi pere mpe iji bụrụ ọnụ ọgụgụ dị ịrịba ama.

    Ndị na-eto eto na-enwe obi ike maka ọrụ ndị ọzọ na sistemụ ọ bụla

    Ahịrị ọ bụla na-egosi òkè nke ọrụ ego isii kwa ụbọchị, dị ka ịkwụ ụgwọ ma ọ bụ ịghọta nkwupụta ụlọ akụ, nke ụmụ agbọghọ na ụmụ nwoke na-ekwu na ha ga-enwe "obi ike" ma ọ bụ "obi ike" na-eme. Ebe dị anya n'etiti ntụpọ bụ oghere, nke e bipụtara n'aka nri na pasent (obi ike: ọnụ ọgụgụ dị ịrịba ama). Gbanwee iji hụ ọrụ ise dị iche iche emere na ekwentị ma ọ bụ kọmputa.

    Isi mmalite: nchekwa data PISA 2022[3], ajụjụ FL162 (ọrụ isii) na FL163 (ọrụ ise na ngwaọrụ dijitalụ); ngụkọta nke onwe ya[7]. Nwa akwụkwọ na-agụta dị ka obi ike na ọrụ mgbe ha zara "obi ike" ma ọ bụ "obi ike". "Ụmụ agbọghọ na-eto eto na-enweta akara dị elu": ọdịiche dị ịrịba ama n'etiti ndị na-anwale ule, ngụkọta nke onwe ha[7]. * Emezughị ụkpụrụ nlele PISA[1, p. 14, 174].

    Ntụkwasị obi na nkà

    Ụmụ agbọghọ na-eto eto

    Ọ bụrụ na agụmakwụkwọ ego na ntụkwasị obi na-egosipụta ibe ha, ọdịiche ntụkwasị obi ga-ebelata mgbe a na-atụnyere ụmụ okorobịa na ụmụ agbọghọ nwere otu akara agụmakwụkwọ ego. Ọ bụghị: ijide akara ahụ hà na-ahapụ nkezi ọdịiche na 12.2 pasent ihe[7]. Site na akara nke iri kachasị ala nke ụmụ akwụkwọ ruo nke kachasị elu, òkè nke ọrụ ụmụ okorobịa nwere obi ike banyere ya na-ebili site na isi 13 (46% ruo 59%) mana ụmụ nwanyị na-eto eto site na naanị 9 (37% ruo 46%).

    N'ụzọ na-akpali mmasị, ọdịiche dị n'etiti ụmụ okorobịa na ụmụ agbọghọ dị ntakịrị na ntụkwasị obi banyere "ijikwa ego m." Ị nwere ike ịhụ nke a site na ịpị ajụjụ dị iche iche dị na ọnụ ọgụgụ dị n'okpuru.

    Nkà na-abawanye; ntụkwasị obi ụmụ nwanyị na-eto eto na-esochi

    Òkè nke ego ọrụ ndị na-eto eto na-eto eto na-enwe obi ike banyere, site na agụmakwụkwọ ego n'ime mba. Bands: 95% obi ike oge.

    Isi mmalite: PISA 2022 nchekwa data[3]; Ntughari nke onwe ya[7]. Deciles dị n'ime mba ọ bụla, gbakọọ iche iche maka nke ọ bụla n'ime ụkpụrụ 10 nwere ike ịdabere na ya ma jikọta ya na iwu Rubin[4][5].

    Ọbụna ebe ụmụ agbọghọ na-eto eto na-enweta akara dị elu, ụmụ okorobịa na-enwekwu obi ike

    Sistemụ ọ bụla etinyere site na akara ya (gafee) na ọdịiche ntụkwasị obi ya (elu). Enweghị usoro ọ bụla na-adaba n'okpuru akara ebe ụmụ agbọghọ na-eto eto ga-abụ ndị nwere ntụkwasị obi karịa.

    Nkowasi: Jikwaa gị onwe gị n'elu ikpo okwu, n'elu ikpo okwu n'elu ikpo okwu.[3][7] (Ọnụ ọgụgụ ụmụ akwụkwọ niile nke OECD: Tebụl IV.B1.3.6[1]); Ọdịiche ntụkwasị obi: pasent nke ọrụ ego isii kwa ụbọchị, ngụkọta oge nke onwe ya[7]. Ndị na-eto eto na-ahapụ ajụjụ ego na-acha ọcha karịa ụmụ agbọghọ (nyocha nke onwe nke koodu ihe na oge ihuenyo[7]); Mgbanwe ahụ na-egosi ọdịiche dị n'etiti ndị na-aza ajụjụ.

    Nzụlite ezinụlọ na ego mba

    Ọkwa dị elu nke agụmakwụkwọ nne na nna = ọdịiche sara mbara

    Ngalaba a na-ekewa ụmụ akwụkwọ site na ọkwa agụmakwụkwọ kachasị elu ma nne na nna gụchara (PISA's variable HISCED)[3]. Ná nkezi, otu atọ ahụ bụ otu nha: ndị nne na nna nwere ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma ọ bụ obere (35% nke ụmụ akwụkwọ), ndị nne na nna nwere nzere bachelọ ma ọ bụ obere akara ugo mmụta (30%), na ndị nne na nna nwere nna ukwu ma ọ bụ doctorate (35%)[7]. Costa Rica enweghị data agụmakwụkwọ ndị nne na nna, yabụ nkezi ndị a na-ekpuchi usoro 19.

    Òkè nke ọrụ ụmụ okorobịa nwere obi ike banyere ya na-ebili site na 50% mgbe nne ma ọ bụ nna na-enweghị agụmakwụkwọ karịa ụlọ akwụkwọ sekọndrị ruo 55% mgbe nne ma ọ bụ nna nwere nna ukwu ma ọ bụ doctorate. Òkè ụmụ nwanyị na-eto eto na-ebili naanị site na 39% ruo 41%, ọ bụghị ma ọlị n'etiti ìgwè abụọ kachasị elu. Ya mere, ọdịiche nwoke na nwanyị na-eto site na 11.1 ruo 14.6 pasent, ọnụ ọgụgụ dị ịrịba ama nke 3.4 isi (95% ntụkwasị obi 1.1 ruo 5.7). Ọ dị oke mbara n'elu karịa na ala na 4 nke usoro 19, ma dị warara na ọ bụla. PISA's wider index of family background, which also counts parents' occupations and possessions at home[2, p. 401], shows a steeper version of the pattern: across its quarters the gap grow from 9.9 to 15.8 points[7]. Ndị a bụ mkpakọrịta na cross-sectional data; ha anaghị egosi na ndabere ezinụlọ na-akpata ọdịiche ahụ.

    A na-eto eto site na agụmakwụkwọ ndị nne na nna.

    Ndị na-eto eto

    Isi mmalite: nchekwa data PISA 2022 [3], HISCED na-agbanwe agbanwe (ọkwa ISCED 2011: nke abụọ ma ọ bụ obere = ruo post-sekọndrị na-abụghị sekọndrị; bachelor ma ọ bụ obere tertiary = ọkwa 5–6; nna ukwu ma ọ bụ doctorate = ọkwa 7–8); ngụkọta nke onwe ya[7]. Costa Rica enweghị data agụmakwụkwọ nne na nna, yabụ nkezi na-ekpuchi usoro 19.

    N'ụzọ na-akpali mmasị, mba ndị bara ọgaranya na GDPPC na-enwekarị ntụkwasị obi sara mbara: n'ofe mba 20 ọdịiche ahụ dị ihe dị ka pasent 2.8 buru ibu maka okpukpu abụọ nke GDP kwa onye ọ bụla[7][8]. Malaysia, Bulgaria na Brazil nwere ụfọdụ n'ime oghere ndị pere mpe; Denmark, Hungary na Norway ụfọdụ n'ime ndị kasị ukwuu. Saudi Arabia bụ ihe doro anya: ihe dị ka ọgaranya dị ka Austria, yana otu n'ime oghere ndị pere mpe. Dị ka ihe ncheta, eserese ahụ na-egosi ụkpụrụ; nke a anaghị eme ka mmekọrịta causal dị.

    Usoro ndị bara ọgaranya na-enwekarị ntụkwasị obi dị ukwuu

    Ọdịiche ntụkwasị obi nke usoro ọ bụla (pasent nke ọrụ ego isii) megide GDP ya kwa onye na 2022, na ọnụ ọgụgụ logarithmic.

    Ọdịiche ntụkwasị obi: nchekwa data PISA 2022[3], ngụkọta nke onwe ya[7]. GDP kwa onye: World Bank, PPP na dollar mba ụwa ugbu a[8]; Flanders na-eji ọnụ ọgụgụ Belgium na mpaghara Canada na-eji nke Canada.

    Take-away

    Kedu ihe nke a pụtara maka ndị na-agụ akwụkwọ dollar

    Isi ihe anyị na-ewere na Dollar Scholars bụ na agụmakwụkwọ ego agaghị abụ ihe ngwọta maka ịda ogbenye ma ọ bụ inyere ndị mmadụ aka imeziwanye ndụ ha. E nwere ọtụtụ ihe ndị mmadụ ga-emeghachi omume karịa naanị agụmakwụkwọ ego. Ọ bụ ezie na anyị na-elekwasị anya na agụmakwụkwọ ego, ọ bụ ya mere Dollar Scholars ga-eji wepụta oge iji ghọta nyocha kachasị ọhụrụ, ma ghọta ihe ndị ọzọ nwere ike imetụta ụmụ akwụkwọ Dollar Scholars chọrọ imeziwanye ọdịmma ego ha.

    Ajụjụ: Ajụjụ ọ bụla, usoro ọ bụla

    A jụrụ ụmụ akwụkwọ ma ọ bụrụ na ha ga-enwe obi ike ịrụ ọrụ isii kwa ụbọchị metụtara ego, dị ka ịkwụ ụgwọ ụgwọ ma ọ bụ ịghọta nkwupụta akụ, na ọrụ ise na ngwaọrụ dijitalụ, nke ọ bụla na isi ihe anọ[1, p. 171][3]. Họrọ ajụjụ iji hụ otú ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke si zaghachi na sistemụ ọ bụla. A na-ahazi Ogwe n'ókè n'etiti "enweghị obi ike" na "obi ike", yabụ ogologo n'aka nri nke akara ahụ bụ òkè ndị nwere obi ike. A na-ahazi usoro site na ọdịiche; ọdịiche ahụ dị n'obi ike ebe ọ dị ịrịba ama (ọkwa 5%).

    Ụmụ agbọghọ na ụmụ agbọghọ na-aza ajụjụ ọ bụla

    Pasent nke ụmụ akwụkwọ na-enye azịza ọ bụla; ụmụ agbọghọ na-eto eto na-eto eto, ụmụ okorobịa na-eto eto na-eto eto. Ọdịiche: ụmụ okorobịa na-ewepu ụmụ agbọghọ na-eto eto na òkè na-aza "obi ike" ma ọ bụ "obi ike", na pasent.

    Isi mmalite: nchekwa data PISA 2022[3], ajụjụ FL162Q01HA–Q06HA na FL163Q01HA–Q05HA; ụmụ akwụkwọ na-aza ajụjụ ọ bụla, dị arọ; ngụkọta oge nke onwe ha[7]. Njehie ọkọlọtọ sitere na 80 na-emegharị arọ[2]. * Ezuteghị ụkpụrụ nlele PISA[1, p. 14, 174].
    UsoroKedu ka e si mee ọnụ ọgụgụ ndị a

    Ebee ka ntụkwasị obi na-abịa

    • A na-enye ajụjụ agụmakwụkwọ ego, ihe dị ka nkeji iri, nye nwa akwụkwọ ọ bụla na-ekere òkè na usoro ndị weere nyocha agụmakwụkwọ ego [2, p. 93]. Ajụjụ FL162 jụrụ etu ụmụ akwụkwọ ga-esi nwee obi ike na-ebufe ego, na-ejupụta ụdị na ụlọ akụ, na-aghọta nkwupụta ụlọ akụ, na-aghọta nkwekọrịta ahịa, na-edebe nguzozi akaụntụ na ịhazi mmefu ego (4-point scale)[1, p. 171].
    • Ibe a na-atụle ntụkwasị obi dị ka òkè nke ọrụ isii nwa akwụkwọ na-aza "obi ike" ma ọ bụ "obi ike" (ụmụ akwụkwọ zara isii niile), na ọdịiche dị ka òkè ụmụ okorobịa na-ewepu òkè ụmụ agbọghọ na-eto eto na pasent. Usoro dijitalụ na-eme otu ihe ahụ maka ọrụ ise nke ajụjụ FL163 na ngwaọrụ dijitalụ. OECD kama na-atụle azịza n'ime indices FLCONFIN na FLCONICT (pụtara 0, SD 1 gafee mba OECD) [2, p. 405]; Ndeksi enweghị ihe okike efu, yabụ ọdịiche pasent na ya ga-abụ ihe na-enweghị isi. Usoro abụọ ahụ na-enye otu foto: ụmụ okorobịa nwere ntụkwasị obi karịa na sistemụ ọ bụla[1, Tebụl IV.B1.7.20][7].

    Ebee ka agụmakwụkwọ ego na-abịa

    • Akara ndị ahụ bụ nke OECD[3]; A na-akọwa ngalaba ahụ na usoro nyocha[6]. N'ime usoro na-ewere nhọrọ agụmakwụkwọ ego, PISA nyochara ihe dị ka ụmụ akwụkwọ 1,650 ọzọ n'otu ụlọ akwụkwọ ahụ[2, p. 105]. Ngwanrọ na-ekenye ụmụ akwụkwọ n'ụdị ule elekere abụọ; Ụdị agụmakwụkwọ ego na-ejikọta otu awa nke agụmakwụkwọ ego na otu awa nke mgbakọ na mwepụ ma ọ bụ ịgụ akwụkwọ[2, p. 38, Isiokwu 2.7]. Azịza dị na faịlụ CY08MSP_FLT_COG.
    • OECD jiri ihe nlereanya nzaghachi ihe wee dọta ụkpụrụ 10 kwa nwa akwụkwọ (PV1FLIT–PV10FLIT) site na ụdị nlọghachi azụ latent nke DGROUP; ụmụ akwụkwọ na-enyeghị ihe agụmakwụkwọ ego na-enweta ụkpụrụ ndị a na-eme atụmatụ site na azịza ha na nzụlite ha ndị ọzọ[2, p. 232–233]. Ibe a na-eji ụkpụrụ 10 niile, dị ka OECD na-atụ aro[4].

    Atụmatụ

    • Sample: atụmatụ ọ bụla dị na ibe a na-eji naanị ụmụ akwụkwọ ndị e nyere ụdị ule agụmakwụkwọ ego (ụdị 67–74), ụmụ akwụkwọ 42,154 na usoro 20 [2, p. 38, Isiokwu 2.7]. E kenyere ụdị na enweghị usoro, yabụ ụmụ akwụkwọ a na-anọchite anya otu ọnụ ọgụgụ dị ka ihe nlele zuru ezu; akara agụmakwụkwọ ego ha dabere na azịza nke aka ha maka ihe agụmakwụkwọ ego karịa na atụmatụ sitere na azịza ha ndị ọzọ[2, p. 232–233]. Nsonaazụ maka ụmụ akwụkwọ niile yiri nke ahụ[7].
    • Atụmatụ na-eji ikpeazụ na-amụrụ arọ [2, p. 189, Formula 10.1] na 80 replicate arọ wuru na Fay si variant nke ziri ezi ugboro ugboro replication[2, p. 196][4]. A na-ejikọta nsonaazụ gafee ụkpụrụ ndị nwere ike ịdabere na iwu Rubin[5]. Ọdịiche bụ ụmụ okorobịa na-ewepu ụmụ agbọghọ na-eto eto, gbakọọ n'ime mmegharị ọ bụla.
    • Nkezi bụ nkezi nke usoro 20 na-ekere òkè, yabụ usoro ọ bụla na-agụta nhata[1, p. 16]. Akụkọ OECD n'onwe ya na-enyekwa "nkezi OECD" karịa ndị otu 14 OECD; A naghị eji ya eme ihe ebe a.

    Ịdọ aka ná ntị

    • A na-akọ ntụkwasị obi n'onwe ya. Na data ndị a, ụmụ okorobịa na-ahọrọ ụdị azịza kachasị elu ugboro ugboro na ụdị omume ọ bụla, yabụ akụkụ nke ọdịiche ahụ nwere ike ịbụ ụdị nzaghachi; Indices OECD, nke na-atụle ụdị azịza ọ bụla, na-egosi otu ụkpụrụ[7].
    • Ndị na-eto eto na-ahapụ ajụjụ ego karịa ụmụ agbọghọ (12% megide 7% nke ndị na-anwale ule na ajụjụ mbụ ya), na-emekarị ịpị ihuenyo ọ bụla n'okpuru sekọnd abụọ, ụmụ akwụkwọ ahụ na-arịa ala; Nsonaazụ ntụkwasị obi na-akọwa ndị zaghachiri[7].
    • Belgium na-anọchite anya ya Flemish Community na Canada site na asatọ anāchi anya; Denmark, Netherlands, United States na Canadian ógbè adịghị izute PISA nlele ụkpụrụ (*) [1, p. 14, 16, 174].

    Isi mmalite

    Akwụkwọ

    1. OECD (2024). Nsonaazụ PISA 2022 (Mpịakọta IV): Kedu ka ụmụ akwụkwọ si nwee ego? PISA, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/5a849c2a-en. Nọmba peeji na-ezo aka na pagination e biri ebi; tebụl nọmba IV.B1.x dị na Annex B1.
    2. OECD (2024). PISA 2022 Akụkọ Teknụzụ. PISA, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/01820d6d-en.
    3. OECD (2024). PISA 2022 Database, faịlụ ụmụ akwụkwọ agụmakwụkwọ ego CY08MSP_FLT_QQQ (ajụjụ, akara na ibu) na CY08MSP_FLT_COG (ihe ule). https://www.oecd.org/en/data/datasets/pisa-2022-database.html.
    4. OECD (2009). Akwụkwọ ntuziaka nyocha data PISA: SPSS, mbipụta nke abụọ. PISA, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/9789264056275-en. Usoro maka ịmegharị ibu na ụkpụrụ ndị nwere ike ịdị mma.
    5. Rubin, DB (1987). Multiple Imputation for Nonresponse in Surveys. New York: John Wiley & Sons.
    6. OECD (2023). PISA 2022 Nyocha na Usoro Nyocha. PISA, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en. Nkọwa nke ngalaba agụmakwụkwọ ego.
    7. Ngụkọta nke onwe ya sitere na nchekwa data PISA 2022[3], na-agbaso usoro nke [2] na [4]. Edemede nyocha na nsonaazụ zuru oke (ụmụ akwụkwọ niile na ndị na-anwale ule, yana ntụnyere na OECD Tebụl IV.B1.7.20) dị na folda nyocha nke onye edemede: gender_gap_analysis/code/confidence_deep_dive/analysis.py, share_measures.py, na share_results_takers.json results/confidence_deep_dive/share_results.json (pasent-isi ihe), results.json na results_takers.json (OECD indices); Peeji a na-eji faịlụ ndị na-anwale ule, gbakwunyereped_results_takers.json, gdp_results_takers.json, na item_dist_takers.json takers_extra.json (akara akara na deciles), yana code/design_checks/ maka nyocha ajụjụ na-abụghị nzaghachi.
    8. World Bank (2026). Ihe ngosi mmepe ụwa: GDP kwa onye, PPP (ugbu a mba ụwa), ihe ngosi NY.GDP.PCAP.PP.CD, ụkpụrụ 2022 (nchekwa data emelitere ikpeazụ 13 Julaị 2026; weghachite 7 Ọktoba 2026). https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.PP.CD.