Buyela kuzo zonke izikhala

March 28, 2024

Ukuzulazula Isabelomali Sokudla: Amathiphu Wokugcina Usendleleni

Ibhalwe ngu Noah Margolis

Ukuzulazula Isabelomali Sokudla: Amathiphu Wokugcina Usendleleni

Muva nje, ngenkathi ngibamba umzala wami, uParker, ofunda i-sophomore eSyracuse University, wakhuluma ngesikweletu sakhe sekhadi lesikweletu, kanye nemikhuba yokusebenzisa ukudla ngenkathi eseNyuvesi. Ngemuva kwale ngxoxo, ngaba nentshisekelo ngemikhuba yokusebenzisa imali yabafundi basekolishi, ikakhulukazi ezungeze ukuthenga kwabo ukudla. UParker wayekade ekhononda ngezinketho zehholo lokudlela, ezwakalisa ukungathandeki kwakhe ngekhwalithi yokudla. Ezimweni eziningi amakolishi namanyuvesi aphethe uhlobo oluthile lokudla; uhlelo alukho, ngokuqinile, i-monopoly ngoba abafundi bangadla kalula ngaphandle kwekhampasi kwezinye izimo, yize kwezinye izimo abafundi kudingeka bathenge uhlelo lokudla. Okuwukuphela kwezinketho zikaParker kwakuwukuchitha imali yakhe ekuthatheni noma ukuhlupheka ngokudla okusezingeni eliphakathi ehholo lokudlela lesikole. Ukusebenzisa imali nsuku zonke kuzokwengeza esikweletini sakhe sekhadi lesikweletu, ngakho-ke ngaphakamisa ukuthi uParker aqale ukuthenga ukudla ukuze alondoloze imali. UParker ukhombe into eyodwa engingazange ngiyicabangele: isikhathi esithathayo ukuhlela, ukulungiselela nokugcina ukudla.


Ngifuna ukuxoxa ngokusetshenziswa kokudla nabafundi abaningi ngangokunokwenzeka, ezinsukwini ezimbalwa kamuva ngathatha uhambo olufushane oluya eNyuvesi yaseMaryland (U.M.D.). Umgomo wami kwakuwukuqonda izinqumo zezezimali uParker abhekana nazo lapho ehlela ukuthi ukudla kwakhe okulandelayo kuzovelaphi. Izingxoxo enganginazo nabanye abafundi basekolishi zicacile ukuthi uParker wayengeyena yedwa emzabalazweni wakhe wezezimali ukonga imali ngenkathi anelisa izidingo zakhe zokudla okunomsoco. Cishe wonke umfundi engixoxisana naye wavuma ukuthi ngidle ukudla okusheshayo okusheshayo. A Freshman e-University of Michigan, u-Ann Arbor, uthe ihholo lokudlela alizange liphile ngokulindelwe, limshayela esikhundleni sokudla ezindaweni zokudlela ezisheshayo cishe nsuku zonke. Kodwa-ke, cishe wonke umfundi waqaphela ukonga okungaba khona abangazuza ekwamukeleni imikhuba ephumelelayo yokuthenga okudla. Njengoba kunikezwe umongo, ngizizwa sengathi ngithole ukuthi ngingakwenza kanjani ukuthenga ukudla kube lula kubafundi, kufaka phakathi ukwenza ukuthenga ukudla nokupheka ekhaya kube lula kakhulu. Abafundi engikhulume nabo bazwakalise ukukhathazeka ngezingqinamba zokuhamba, izinkinga zokuhlela nokugcina, nokuthola amadili amahle kakhulu. Ngihlose ukunikeza amasu amathathu okulwa nalezi zinkinga ngenkathi ngilondoloza kahle.


Indlela 1: Ukuxhumanisa ezokuthutha esitolo sokudla

Omunye umfundi wasekolishi uphakamise ukukhathazeka ngokuya esitolo esiseduze ukuze alondoloze ukudla kwasekuqaleni. Uthe, "Uma ngiya esitolo, bengizodinga i-Uber ebiza kakhulu, futhi." Njengoba abafundi abaningi bengenazo izimoto, abafundi kufanele baxhumanise ukugibela kwe-Uber noma iLyft, noma baboleke imoto nabangani nabafunda nabo ukuze balondoloze izinto zokudla. Kuzwakala njengephutha ukuvumela ukungakwazi ukuthola ukugibela okulula kube yisizathu sokuchitha imali yakho kuleyo sandwich yamadola ayi-13 evela ePotbelly. Vele uzame, ube nethemba, futhi ungathola indlela yokuhlela futhi ufike esitolo! Umfundi ofanayo uchaze ukuthi ukuhlukanisa ukugibela kuzosiza ukuqeda ukusebenzisa izinsizakalo zokulethwa kokudla ezifana ne-Instacart, okungenye izindleko eziza nokungaqiniseki ngoba kuthatha isikhathi ukulethwa futhi kungenzeka kungaze kufike. Ngokuya ngendawo, ukwabelana ngokugibela esitolo sokudla kungalingana nentengo yesidlo esisodwa sasemini esisheshayo.


Isu 2: Ukuthenga ukudla ngobuningi nokusabalalisa ukudla phakathi kontanga

Lapho sisezitolo zokudla, sivame ukubhekana nezindlela ezimbili: mhlawumbe okukhanga kakhulu kubantu basekolishi abanokufinyelela okulinganiselwe kokugcina ukudla ukuthenga usayizi wengxenye encane kakhulu, ovame ukuza nezindleko eziphakeme kakhulu zeyunithi. Lokhu kusho ukuthi kubiza kakhulu ukuthenga ibhodlela le-20oz lesiphuzo esibandayo kuphela. Izindleko zebhodlela elilodwa le-20oz, uma lithengiswa ngobuningi, ngokuvamile liphansi. Le nketho iza ngezindleko eziphansi zeyunithi ngayinye, yize abaningi behluleka ukubona izinzuzo zokuthenga ngobuningi. Ingxenye yesizathu salokhu ukuthi abafundi abaningi basekolishi abanaso isikhala esiqandisini sabo se-dorm. Lapho ngibuza ngokuthenga ngobuningi, omunye umfundi washeshe wachaza ukuthi "[yena] akakwazi ukufaka izinto ezintathu efrijini yakhe." Into esemqoka kuwe, umfundi onolwazi lwezezimali noma umfundi wasekolishi, ukuthenga inketho enkulu futhi wahlukanise lokhu kudla phakathi kwabafundi osebenza nabo noma ontanga. Isibonelo, ake sithi ufuna ibhotela le-alimondi. Esikhundleni sokuthenga imbiza eyodwa ngamadola ayi-13, thenga ubhavu omkhulu noma i-multipack lapho itholakala ngentengo ephakeme kancane bese usabalalisa okuqukethwe phakathi kontanga yakho. Udinga kuphela iVenmo noma i-Cash App ukwenza leli qhinga lisebenze.


Isu lesi-3: Ukusebenzisa ubuchwepheshe bokuhlela nokuthola amadili

Njengabafundi abaneminyaka engamashumi amabili nasekuqaleni kweminyaka engamashumi amabili, sinekhono elimangalisayo ngama-smartphones ethu. Lokhu kufaka phakathi ukulanda izinhlelo zokusebenza zakamuva zokukhiqiza nokuzijabulisa. Kwangishaqisa, ngakho-ke, ukuthi abafundi abaningi engikhulume nabo babengazi izinhlelo zokusebenza zokuhlela ukudla ezifana neBuzzFeed Tasty, Mealime, ne-Intent. Lezi zinhlelo zokusebenza zingasetshenziswa ngemibono yokudla nohlu lokudla ukuphatha ukusetshenziswa kwezimali ezitolo zokudla, nokuhlela ukuthi yini ongayithenga ngalolo kudla okulandelayo okumnandi. Ngaphezu kwalokho, bambalwa kuphela abafundi engikhulume nabo abazi ngeFlipp noma izinhlelo zokwethembeka esitolo ukonga izinto zokudla. Uma zihlanganiswe futhi zisetshenziswa ngokuhlangenwe nakho okuthile, lezi zinhlelo zokusebenza zingaba umehluko phakathi kokuthenga ukudla okuyishumi okusheshayo ngesonto nokuthenga ezintathu, ukonga okuphawulekayo. Ngethemba ukuthi le ndlela yokuthenga ukudla kwedijithali ngeke ithuthukise kuphela inqubo yokuphatha izindleko, kepha lezi zinhlelo zokusebenza zizokhuthaza isiyalo esingcono sezezimali, futhi zikhuthaze amandla ezezimali ezingaphakathi kwethu sonke.


Ukwamukela la maqhinga okuthenga ukudla kungase kubonakale kubuhlungu futhi kudla isikhathi; noma kunjalo, ukonga okukhulu kusetafuleni kulabo abazimisele ukwenza lo msebenzi. Ngaphezu kwalokho, lo mkhuba ugcizelela ukulandisa okukhulu kokufunda nokufundwa kwezezimali phakathi kwabafundi basekolishi. Ngokuguqula ukuthenga ukudla kusuka emsebenzini ojwayelekile ube ngumsebenzi wezezimali wamasu, abafundi bangakhuthazeka kakhulu ukuzibandakanya. Ukuma okusebenzayo kwesabelomali kuhlomisa abafundi nge-acumen yokuzulazula ezindaweni zezezimali zesikhathi esizayo, kusuka ekuphatheni imalimboleko yabafundi kuya ekubekeni isisekelo sokuhlela kwezezimali kwesikhathi eside nokuthatha umhlalaphansi. Uhambo oluphakathi kwezitolo zokudla luba uhambo olungokomfanekiso olubheke ekuzimeleni kwezezimali, lapho ukuthenga ngakunye ngamabomu kunokuba kuthengwe ngokusheshayo kukhombisa isinyathelo esiseduze nokufeza ukuzinza kwezezimali nenkululeko.


Elinye ithiphu lebhonasi: gcina ispredishithi sazo zonke izindleko zakho ukuze ugcine ithrekhi yezimali zakho. Hlola leli spredishithi esiqhathanisa ukudla okubili okudumile phakathi kwabafundi be-US engixoxisane nabo nezinye izindlela zezitolo zabo zokudla: Njengoba ubona ngakwesokudla, uma usebenzisa lezi zindlela bese uya esitolo sokudla, ukonga kwengeza ngokushesha okukhulu. Ngiyethemba ukuthi labo abafunda lokhu bangasiza abafundi basekolishi nabanye abafundi bethu abanentshisekelo yokufunda nokubhala kwezezimali basebenzise la maqhinga, ukuthuthukisa ukuqonda kwabo ukuthi bangagcina kanjani imali, futhi bathuthukise ulwazi lwabo lwezezimali ngaleyo ndlela kuzuze umphakathi kanye nabo ngokwabo.