बँक खातें सबसिडी वि. अर्थीक शिक्षण
केन्ना केन्नाय अर्थशास्त्रांतल्या संशोधनाचो दर्जो सामको उंचेलो आसूं येता, तरी ह्या विशयांतल्या सहकार् यांकडल्यान मेळपी बर् याच मनोरंजक संशोधनाक लागून म्हाका प्रोत्साहन मेळटा. शॉन कोल, थॉमस सॅम्पसन आनी बिलाल झिया ह्या लेखकांनी हालींच म्हाका मेळिल्ल्या एका प्रबंधांत अर्थीक शिक्षणाचे परिणाम आनी बँक खात्याच्या सबसिडीचे परिणाम हांचो अभ्यास करपा खातीर यादृच्छिक नियंत्रीत चांचणेचो (Cole आनी हेर. 2011) केला. हाका लागून म्हजी आवड वाडली. अर्थीक समावेशन वाडोवपा खातीर अर्थीक शिक्षण हो सगळ्यांत बरो आनी एकूच उपाय आसल्यार तें सोयिस्कर जातलें हें स्पश्ट आसा, पूण म्हजें प्रशिक्षण आनी म्हजी समिक्षात्मक विचारसरणी म्हाका सांगता, हें केन्नाच खरें जावंक शकना. ह्या प्रकरणांत तो एक पोरणो पेपर आसलो, पूण अर्थशास्त्राच्या साहित्यांतले हेर लेखक अर्थीक साक्षरतायेकडेन संबंदीत कठीण प्रस्नांक तोंड दितात हें पळोवन म्हाका उमळशीक जाता. तांकां कितें मेळ्ळें? आनी तांच्या निश्कर्शां कडेन संबंदीत मर्यादा आनी फुडले प्रस्न खंयचे आशिल्ले?
लेखकांनी जुलय ते डिसेंबर 2007 ह्या काळांत 112 गांवांतल्या 3,360 कुटुंबांचो इंडोनेशियन संदर्भाचो अभ्यास केलो आनी गुजरातांतल्या अहमदाबाद लागसारच्या भारतीय नमुन्याचोय अभ्यास केलो. एका गटाक कसलोच हस्तक्षेप मेळ्ळो ना (नियंत्रण), एका गटाक अनुदानीत बँक खात्यां खातीर ऑफर मेळ्ळ्यो (उपचार 1), एका गटाक मुळावें अर्थीक शिक्षण मेळ्ळें (उपचार 2), आनी एका गटाक अनुदानीत बँक खातीं आनी मुळावें अर्थीक शिक्षण (उपचार 3) ह्यो दोनूय ऑफर मेळ्ळ्यो. एक उपचार घेतले उपरांत वांटेकारांक बँक खातें दवरपाची शक्यताय कितली आसा हाचो अदमास घेवपाचो लेखकांचो हेतू आशिल्लो.
लेखकांक अशें दिसून आयलां की इंडोनेशियांत अर्थीक साक्षरताय उणी आसा जंय मानक अर्थीक साक्षरताय चांचणेंतल्या सुमार 52% प्रस्नांची जाप सारकी मेळटा. भारतांत फकत 34% अर्थीक साक्षरतेच्या प्रस्नांक व्यक्तींनी योग्य जाप दिल्या. अमेरिकेंतल्यान त्या काळांतल्यो अशेच तरेची म्हायती मेळप कठीण, पूण म्हाका मेळिल्ली सगळ्यांत तुलनीय म्हायती फायनान्शियल लिटरेसी अराउंड द वर्ल्ड अहवालांतल्यान मेळटा जातूंत अमेरिकेंत 57% लोक अर्थीक साक्षर आसात, इंडोनेशियांत 32% लोक अर्थीक साक्षर आसात आनी भारतांत 24% लोक अर्थीक साक्षर आसात अशें (Klapper आनी हेर. 2015).
अल्पकालीन परिणाम
ह्या अभ्यासाचेर लक्ष केंद्रीत करतना, लेखकांक अशें दिसून आयलां की ज्या व्यक्तींक 125000 रुपया प्रोत्साहन दितात तांणी भारतांत बँक खात्यांचो वापर सुमार 13.7% वाडयलो जाल्यार इंडोनेशियांत 14 अमेरिकी डॉलराच्या अनुदानाचो असोच परिणाम जालो. फकत अर्थीक शिक्षणाक लागून औपचारीक बँक खातें उगडपी व्यक्तींचो वांटो व्हडलोसो वाडूंक ना.
दीर्घकालीन परिणाम
लेखकांक अशें दिसून आयलां की दोन वर्सांच्या फॉलो-अप काळांत बँक खातीं चिकट आसतात, म्हळ्यार कांय जाणांनी चड सुरवातीचें अनुदान दिल्ल्या लोकांनी औपचारीक बँकींग सेवा वापरप चालूच दवरलां. पूण हेर व्यक्तींनी, जांकां अर्थीक साक्षरता उणी आसा, तांणी फकत सबसिडी मेळोवपा खातीर बँक खातीं उगडलीं आसूं येतात, आनी उपरांत केन्नाच वापरूंक नात आनी मागीर आपलीं बँक खातीं बंद केल्लीं आसूं येतात.
मुळांत, अर्थीक शिक्षण हें "अर्थीक वेवस्थेची खोलाय आनी रुंदाय" वाडोवपाचें एक साधन जावपाचें साधन आसा अशें लेखकांनी सांगिल्लें मत म्हाका मान्य ना. अर्थीक शिक्षण, बँकेच्या नदरेंतल्यान पळयतना, पयशांचो आनी रिणाचो चड जापसालदारकी वापर करपाक प्रवृत्त करपाचें एक साधन आसा, जाका लागून व्यक्ती आनी बँकेक बरे परिणाम मेळटले अशें म्हाका दिसता. हांव हाका एक फायन-विन मानता, आनी पुराय अर्थीक शिक्षणाचें अवमूल्यन जावचें न्हय हाची जतनाय लेखक घेतात अशें म्हाका दिसता.
घडये ह्या पेपरांतलो सगळ्यांत म्हत्वाचो मुद्दो म्हळ्यार लेखक म्हणटात "ह्या निकालाचो अर्थीक प्रवेश वाडोवपाचें एक साधन म्हणून अनुदानाची इत्सा वाडोवपा खातीर म्हत्वाचो परिणाम जाता: फकत अर्थीक प्रोत्साहन अशिक्षीत कुटुंबांक अर्थीक वेवस्थेंत ओडून घेवपाक फावो जावचें ना कारण हीं घरां प्रत्यक्षांत सेवांचो वापर करिनासतना फकत प्रोत्साहनाचो दावो करूंक शकतात." हो खरो म्हत्वाचो मुद्दो आसा आनी घडये दुसर् या दिसाचो विशय आसूं येता, हो फामाद "लुकास क्रिटीक" कडेन सुसंगत आसा जंय नोबॅल पुरस्कार विजेतो रॉबर्ट लुकास हाणें व्यक्ती रणनितीक नदरेन कशे वागतात आनी आमच्या अर्थीक मॉडेलां आनी अनुभवजन्य अदमासांत कशे तरेन वागतात हाचो आस्पाव करपाची गरज उक्तायल्या.
अर्थशास्त्राचे नदरेंतल्यान ह्या प्रकारच्या प्रस्नांची चवकशी करप अविश्वसनीयपणान म्हत्वाचें आसा, जाका लागून आमी अनुदान आनी अर्थीक शिक्षण हस्तक्षेप वापरपाच्या फायद्यां खातीर कांय आंकडे मांडपाचो यत्न करूंक शकतले. आमच्या लाबार्थ्यांक सेवा बरे तरेन दिवपा खातीर अर्थीक शिक्षणा वयल्या शिक्षणीक साहित्याचेर निरिक्षण करप, नियाळ घेवप, विश्लेशण करप आनी संश्लेशण करप आनी अर्थीक साक्षरता वाडोवपा खातीर चड खर्च-प्रभावी आनी खर्च-कार्यक्षम उपाय दिवप हो डॉलर स्कॉलर्सांतल्या आमच्या कार्यपद्धतीचो एक भाग आसा.
म्हत्वाचें म्हणल्यार लेखक अर्थीक शिक्षण तुलनेंत म्हारग अशें म्हणटात. डॉलर स्कॉलर्सांत आमकां अर्थीक साक्षरतायेच्या प्रशिक्षणा खातीर दर मनशाक 17 अमेरिकी डॉलर खर्च करप योग्य दिसता अशें म्हाका दिसना. आमी अर्थशास्त्रज्ञ आसात आनी संसाधनांच्या मर्यादे खाला काम करप आनी बरी कामगिरी करप हें आमचें काम. कितेंय आसलें जाल्यार, अर्थशास्त्रज्ञांक हें खबर आसूंक जाय की पयशे आनी निधी झाडांचेर वाडनात!
सोंदोर्भ [सुदर]
- Cole, Shawn, Thomas Sampson, and Bilal Zia. 2011. “Prices or knowledge? What drives demand for financial services in emerging markets?” The journal of finance 66 (6): 1933–1967.
- Klapper, Leora, Annamaria Lusardi, and Peter van Oudheusden. 2015. Financial Literacy Around the World: Insights from the Standard & Poor’s Ratings Services Global Financial Literacy Survey. Standard & Poor’s Ratings Services. https://gflec.org/wp-content/uploads/2015/11/Finlit_paper_16_F2_singles.pdf.